Iritzia

135

Batez beste etxe bakoitzean gastatzen diren ur litroak. Nafarroako Estatistika Institutuak egindako ikerketa baten arabera, egunean135 ur litro gastatzen dira etxebizitza bakoitzean. Azaldu dutenez, iragan urteko datuekin alderatuta kontsumoa murriztu egin da,

Hizkuntza txatxua

Euskarak ez du ezertarako balio". Mila aldiz entzun dudan esaldi madarikatua. Pozoitutako hitz-jarioa. Oraingoa bestelakoa izan da, ordea. Astean bitan hamar urteko mutil bati eskola partikularrak ematen dizkiot. Denetarik pixka bat: matematika, euska...

ETXEBIZITZA ESKUBIDEA ALDARRIKATUZ

Hipotekek Kalte Egindakoen Plataformak bi etxebizitza okupatu zituen urriaren 7an Iruñeko Sanduzelai auzoan. Okupatutako etxebizitzak Nafarroako Gobernuarenak dira. Ekintza horren bidez plataformak salatu nahi du etxebizitza publikoak hutsik dauden bitartean, gero eta herritar gehiago etxerik gabe daudela. Hori guztia salatzeko, Dozenaka lagun bildu ziren joan den larunbatean Sanduzelain, etxebizitza eskubidea aldarrikatzeko.

10.000

Gizarteratze errenta jasoko duten familiak. Urtea amaitzerako Nafarroako 10.000 familiak jasoko dute gizarteratze errenta. Heldu den urtean, 40 milioi euro jarriko ditu Nafarroako Gobernuak errenta hori finantzatzeko xedez.

15.000

Prezio publikoei eusteko laguntza, eurotan. Tafallako Udalak 15.000 euroko laguntzak onartu ditu errenta baxuenak dituztenentzat. Laguntza horrekin %50 jaitsiko dituzte hainbat zerbitzu publikotako prezioak.

Euskaraz

UPNk errua "betikoei" leporatzeko aitzakiaz harago, hausnarketarako aukera ere utzi digu hainbat ezezagunek San Ferminen estatuaren beira-arasaren aurka egindako erasoak. Zehatzago, egindako pintaketak. El museo de Sto Fermin el de 6,6 millones. Non da?, hizki beltzez, eta nahasketa linguistiko arraro samarrean. Eta horren aurrean Nafarroa Baik kaleratu oharrak harritu nau. Pintaketa horrek "eraso bandalikoa" sanferminen museoaren kontrako kritikarekin —horraino, ados— eta euskararekin lotzen dituela dioelako harritu nau. Euskararen arrastoa mugatua da pintaketan: bi hitz. Eta, hala ere, ekintza bera euskararekin lotzeko nahikoa.

Absurdoa litzateke galdetzea berdin gertatuko ote litzatekeen mezua gazteleraz balego. Ekintza "bandalikoa" gaztelerarekin lotuko ote litzatekeen, alegia. Nabarmenegia litzateke erantzuna: ez. Eta NaBaik egindako adierazpen horien aurrean nire jarrera zein den argitzen saiatu naiz, ados ala kontra nagoen, alegia. Ez da lan erraza.

Hasiera batean, baten bat UPNren dena denarekin nahasteko tranpan erori zela pentsatu nuen. Amorratzen nau euskaraz egiten den oro euskararekin lotu behar izateak. Egoera normalizatu batean pintaketa bat hori baino ez litzateke: pintaketa bat, aldarrikapen bat, hizkuntza bat ala beste. Baina gure hizkuntza ez dago normalizatua, txikitua baizik, menpekoa. Eta hortaz, gustatu ala ez, euskaraz egiten dugun orok badu bestelako karga bat ere. Gaur egungo Iruñean, pintaketa bat —ordezkatu pintaketa hitza antzerki, pelikula edo elkarrizketa batengatik— euskaraz egiteak badakar hizkuntzaren aldeko jarrera bat ere, hautu bat, aldarri bat. Euskaraz egitea, nahi eta nahi ez, ekintza politikoa bihurtu dugu, halabeharrez.

Hortaz, pentsa liteke baietz, baduela bere logika edukiaz harago, edozein ekintza, euskaraz bada, hizkuntzarekin lotua izateak. Baina bada beste elementu bat, euskaldunon konplexuekin lotua. Etsaia, hizkuntza nagusitua seduzitu nahi dugu, gure aurpegirik ederrena erakutsi, akatsik gabe. Gure txikitasuna irentsita jokatzen dugu, besteak zer esanen duenari begira, besteak zer pentsatu. Gaizki eginda dagoenak, euskaraz bada, lotsatzen gaitu. Hizkuntza nagusiak beraienera doaz, inori ezer demostratu beharrik gabe. Bortxatzaile batek gazteleraz egiteak ez dio kalterik egiten gaztelerari; euskaraz egiteak euskarari, bai.

Beste ezer baino gehiago, ideia ezberdinen zurrunbiloa da hau, erantzunik gabeko hausnarketa. Galdera bat airera, besterik ez: gure egoera ez-normalizatuaren arabera jokatu beharko genuke, ala handien parera bageunde bezala jardun? Ni, ezer erantzun aurretik, artikulu hau bukatzera noa, jakitun diodanaz gain baduela bestelako garrantzirik: euskaraz idatzia dagoela.

GAIXOTZEAGATIK, LANGILE BAT KALERA

Tina Parrak 23 urte egin ditu lanean Correos Espainiako posta zerbitzuan. Baina, osasun arazoak tarteko, azken hamalau hilabeteetan 35 egunez ez da lanera joan. Espainiako Gobernuaren lan erreformak gaixoaldi hori langile bat kaleratzeko arrazoi nahik...

GIZARTE ERAGILEAK, BILDU EZINIK

Hipotekak Kalte Egindako Barañaingo Plataformak urriaren 30ean ezin izan zuen bilerarik egin eskatua zuen kultur etxeko gelan. Bilera hasi behar zutela, plataformako kideei jakinarazi zieten ezin zutela gela hori erabili eta gela husten ez bazuten udaltzainei deituko zietela. Gela utzi eta bilera pasabidean egin zuten. Handik ere kaleratu zituzten plataformako kideak. Azken asteetan, herriko hainbat elkartek zailtasunak izan dituzte eraikin publikoetan biltzeko.

410

Urtero diagnostikatzen diren koloneko minbizi kasuak. Nafarroan urtero 410 koloneko minbizi kasu diagnostikatzen dira. Osasunbideak gaitz hori goiz detektatzeko programa jarriko du martxan datorren astean.

947

Nafarroako sektore publikoak zor dituen milioi euroak. Nafarroako sektore publikoak 947 milioi euro zor dizkie bankuei. Aurreko urteko ekainean 300 milioi euroko mailegua eskatu zion gobernuak Santander bankuari; zazpi urte ditu dirua itzultzeko.