Iruñeko Gazteluko plazan, antzoki nagusi zaharrean, Alberto Duran izeneko gizon batek antolatu zuen Nafarroako lehen zinema saioa, 1896ko urriaren 24an. Lumiere anaiek lehen saioa egin eta urtebetera, Duranek mugitzen diren irudiak proiektatzeko aparatua aurkeztu zion jendeari, eta guztiz harrituta utzi zituen. 2021ean, Alberto Cañada Nafarroako Filmotekako arduradun ohiak (Iruñea, 1962) haren izenkideak 125 urte lehenago aurkeztu zituen...
Duela 4.000 urteko bisonte baten hezurdura ia osoa aurkitu dute Urbasa-Andia parke naturaleko Arrafela leizean (Nafarroa). Hezurren azterketa morfologikoari esker, jakin ahal izan dute hezurdura hori bisonte batena dela. Ikertzaileen hipotesi nagusia da bisonte europar bat dela Urbasan aurkitutakoa, eta orain azterketa genetikoak egiten ari dira hori frogatzeko. Hipotesi nagusia baieztatuz gero, Urbasako aurkikuntza aitzindaria...
Kanpoaldearekin zuzenean komunikatuta dagoen ate batetik, autoa zuzenean iristen da beilatokitik. Auto beltz eta luzanga horretan iristen dira Nafarroako Unibertsitate Publikoari (NUP) emandako gorpuak, Medikuntzako, Erizaintzako edo Ingeniaritza Biomedikuko ikasleek praktikak egin ditzaten. Behin garajera iritsita, emandako gorpuak barrura eramaten dituzte, eta 48 eta 72 ordu bitarteko prozesua hasten dute gorputza behar bezala prestatzeko. Azkenik,...
Garaiz ibiltzea askorik ez berantestea bezain inportantea da Iturenen (Nafarroa). Eta Zubietara (Nafarroa) azaltzen direnentzako ere halakoxea behar luke aholkuak inauterien hasierako erritu handiaren egunean. Nahita ere nekez aurreikus daiteke joareen burrunba noiz ailegatuko den toki bakoitzera, eta norabidea da segurua den kasik bakarra aldiro: Zubietatik Iturenerainoko ibilbidea lehenbizi, Aurtitz auzotik pasatuta; eta, biharamunean, aldrebes....
Miresmenaren eta inbidiaren arteko lerroa fina da askotan. Eta txokolatezale bati txokolate dastatzailea izatea ofizio bat dela esateak erabat ezabatzen du lerro hori. Xabi Urizar (Iruñea, 1984) txokolate dastatzailea da, hirugarren mailako sommelierra. Eta bai, inbidia (gozoa?) ematen du. Barkatu, baina zurea ez da lana: zurea jende askoren ametsa da. Bai, halaxe da: txokolatea jateagatik...
Ikusleek, zinema aretora sartzen diren bakoitzean, aurrekoez bestelako film bat ikusiko dute. Aretoan dauden ikusleen emozioek filmaren argumentua, kokapena, kameren angelua eta argiztapena moldatuko dituzte. Hurrengo egunean ikusle bat bezperako areto berera itzultzen bada, ikusiko duen filma ez da berdina izango, ikusleen emozioak aldatuko baitira, Carlos Fernandez de Vigo Professor Octopus AI Labeko zuzendariak azaldu...
Pablo Sarasate musikari iruindarra 1908ko irailaren 20an hil zen, Miarritzen (Lapurdi), 64 urte zituela. Albistea mundu osoan zabaldu zen ordu gutxiren buruan, eta Le Figaro egunkariak hitz batzuk eskaini zizkion musikariari: «Pablo Sarasate, biolinaren erregeetako bat, atzo hil zen, bat-batean, Miarritzen. Berrogeita hamar urte zeramatzan bidaiatzen; eta esan daiteke munduan ez dagoela eszenatoki handi bat non ez...
Zer da, bada, zirkua, ez bada diziplinen eta zentzumenen arteko nahasketa eder bat. Eta horixe da Zirkuss konpainiaren Sustrai ikuskizuna ere: akrobazia, dantza, dramaturgia eta arte plastikoak uztartzen dituen ariketa eder bat, giro oniriko eta berezi batean nahastuta eta bilduta. Donostiako konpainia berritzaile horren azken lana emango dute larunbat iluntzean Altsasuko Iortia kulturgunean (Nafarroa). «Sustrai...
«Hona hemen Iruñeko Zitadela», azaldu du gida turistiko batek, bere aterki laranja eskuan duela. Hamar turistak osatutako talde batek zirkulu bat osatu du gidaren inguruan, haren azalpena entzuteko asmoz. Gizonak letraz jositako panel beltz handi bat seinalatu du: Bestelako argiekin erakusketaren programazioa da. Iruñeko Zitadela artelanez eta kolorez bete da jaialdiaren hamargarren aldian, eta haurrentzako...
Maruxak kolektibo trabestiak 2019an ekin zion bideari, genero rolak zalantzan jarri eta aske adierazteko esparruak sortzen saiatzeko. Bihotzak ikasi abestia eta bideoklipa atera dituzte orain, Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoekin. Injustiziak transformatu nahi dituztela aldarrikatu du Aimar Jimenez Maruxak taldeko kideak (Burlata, Nafarroa, 2004). «Ez da mozorro, ez gezur, ez traba/ pailazo eta trabestiak egia...