Iritzia

Biek ala biek II

Biek ala biek II

Aurreko zutabean euskararen eta antzerkiaren arteko antzekotasuna izan nuen buruan bueltaka. Bada, egun hauetan, euskara eta mendiaren arteko loturaz hitz egiteko beharra sentitu dut. Biek ala biek bihotzaren bidea erakutsi didate eta. Nafarroak euskara utzi dit ondare, eta mendiarekin txikitan izan nuen harremana ere berreskurarazi egin dit. Ez da marka makala. Kolonbian, mendiz inguraturiko herri...

Erbesteratze linguistikoa

Erbesteratze linguistikoa

Orain egun gutxi egin nuen gupidarik gabe alde hiritik, errukirik gabe utzi bainituen egunerokoaren hainbat txikikeria eta ekintza, esate baterako: porlana eguzkiak kiskaltzen, gazteek bart edandako alkohol botilak kaleko eserlekuen azpian lotsati ezkutatuta, ikasturteko azken oharrak, patioko esekitoki andana, semaforo zirkuitua, modan luze daramaten kafetegiko tostadak eta hasperen amaiezinak. Bazter utzitako horien guztien artean, ez...

Txof!

Txof!

Nafarroako herri txiki bateko errepidea gurutzatu, eta bainatzeko putzu eder eta isila dago ibaian. Pinudia zeharkatu behar da haraino iristeko, eta bertakoek leku sekretu bat dela diote. Haien konfiantza irabazi dut azken hilabeteotan, eta hitzik gabeko itun moduko bat sinatu egin dugu: haiek inguruko ibilbide ederrenak zeintzuk diren azalduko didate eta sastrakek ezkutatzen dituzten oasi txikiak...

Ekainak 13

Ekainak 13

Egun hartan bete nituen urte mordoxka batzuk; aukeran, ez betetzea baino nahiago bete ahal izatea. Aitzitik, egun hori berezia izan bazen, hiri buruzagian euskaltzale guztiok bat egiteagatik oroituko dut; honaino iritsi bagara, urteak bete ondoren, izan da izan zirelako borrokan aritu ziren beste batzuk eta oldartu zirelako lortu zutenak bide bati hasiera ematea; egun berezia,...

Esku askoren lurra

Esku askoren lurra

Badira haurtzaroan ikasi eta bizitza osorako geratzen diren irakaspenak. Ez ditugu gogoan izaten, baina gure parte bihurtzen dira; lokarriak lotzea, bizikletan ibiltzea edo irakurtzen ikastea bezala. Birziklatzea ere horietako bat da. Hondakin bakoitza dagokion tokian uztea. Platano azal bat eta plastikozko ontzi bat edukiontzi berean botatzen ez direla ulertzea, paper batek bigarren bizitza bat izan...

Biek ala biek

Biek ala biek

Egun hauetan euskararen eta antzerkiaren arteko antzekotasunak ditut buruan bueltaka. Biek ala biek patu tragikoa dutela iruditzen zait. Antzerkiak isunak eta zigorrak jaso ditu historian zehar. Debekatuta ere egon da bolada luzeetan hainbat tokitan. Espainiako Erresuman, adibidez, XVII. eta XVIII. mendeetan, Gaztelako Kontseiluak eta Inkisizioak antzezlanak, dantzak eta saineteak debekatu eta zentsuratu egin zituzten etengabe,...

Hiztegi bete behar

Hiztegi bete behar

Eragozpenik eza, traba gabezia; besteren mendeko ez denaren egoera; espetxean edo atxiloturik ez dagoenaren egoera; zapalkuntzarik eza; gizabanakoen oinarrizko eskubidea. Hauek guztiak askatasun hitzari dagozkion adierak dira, bost adiera guztira. Irakurtzean, guztiak ezagunak bezain arrotzak iruditu zaizkit. Alabaina, nahiz eta adierak irakurri eta horien xehetasunak ulertu, kontraesan horri esker konturatu naiz oraindik ere ez dudala...

Izar behatzaileak

Izar behatzaileak

Teleskopio arrain bat zebilen joan-etorrian. Batzuetan ahaztu egiten zait arrainontzi batek gordetzen duen ahalmen metaforikoa. Baita krudelkeria eta edertasuna nahasteko arrainontziek duten gaitasuna ere. Batzuetan ahaztu egiten dut txikia nintzeneko honako irudi hau: goizeko presak bultzatuta, eskolara joan aurretik, nire amaren mugimendu urduriak arrainontzia husten eta garbitzen zuen bitartean. Azkar, azkar, arrain madarikatua! Zergatik ez du...

‘Deus ex machina’

‘Deus ex machina’

Azken asteotako hedabideetan gaurkotasunaren jakinaren gainean egoteko berrien irakurketaren giza ariketa errutinazkoan, albiste zein baino zein etsigarriagoak bata bestearen atzetik, halako batean, Anari eta Belakoren perlatxo honekin egin nuen topo; kasualitatea (edo ez) nola den, ia une berean ari zen gertatzen Loiukoa, alegia, Global Sumud flotillakoei Ertzaintzak egindako ongietorri beroarena. Deus ex machina? Ez da...

Pisua duten hitzak

Pisua duten hitzak

Azken egunotan, hantabirus hitza agertzen hasi da komunikabideetako titularretan zein lagunarteko elkarrizketetan. Oraingoz, behintzat, ez dirudi gure egunerokoan eragin handirik izango duenik, baina nahikoa da hitza aipatzea gugan zerbait pizteko. Ez da alarma jakin bat sortzen, baizik eta antzeman daitekeen sentsazio bat; pandemiaren osteko oroitzapen bat, memoria kolektiboan oraindik ere gordea duguna. Agian gakoa ez...