Nafarroako herri txiki bateko errepidea gurutzatu, eta bainatzeko putzu eder eta isila dago ibaian. Pinudia zeharkatu behar da haraino iristeko, eta bertakoek leku sekretu bat dela diote. Haien konfiantza irabazi dut azken hilabeteotan, eta hitzik gabeko itun moduko bat sinatu egin dugu: haiek inguruko ibilbide ederrenak zeintzuk diren azalduko didate eta sastrakek ezkutatzen dituzten oasi txikiak...
Iritzia
Ekainak 13
Egun hartan bete nituen urte mordoxka batzuk; aukeran, ez betetzea baino nahiago bete ahal izatea. Aitzitik, egun hori berezia izan bazen, hiri buruzagian euskaltzale guztiok bat egiteagatik oroituko dut; honaino iritsi bagara, urteak bete ondoren, izan da izan zirelako borrokan aritu ziren beste batzuk eta oldartu zirelako lortu zutenak bide bati hasiera ematea; egun berezia,...
Esku askoren lurra
Badira haurtzaroan ikasi eta bizitza osorako geratzen diren irakaspenak. Ez ditugu gogoan izaten, baina gure parte bihurtzen dira; lokarriak lotzea, bizikletan ibiltzea edo irakurtzen ikastea bezala. Birziklatzea ere horietako bat da. Hondakin bakoitza dagokion tokian uztea. Platano azal bat eta plastikozko ontzi bat edukiontzi berean botatzen ez direla ulertzea, paper batek bigarren bizitza bat izan...
Biek ala biek
Egun hauetan euskararen eta antzerkiaren arteko antzekotasunak ditut buruan bueltaka. Biek ala biek patu tragikoa dutela iruditzen zait. Antzerkiak isunak eta zigorrak jaso ditu historian zehar. Debekatuta ere egon da bolada luzeetan hainbat tokitan. Espainiako Erresuman, adibidez, XVII. eta XVIII. mendeetan, Gaztelako Kontseiluak eta Inkisizioak antzezlanak, dantzak eta saineteak debekatu eta zentsuratu egin zituzten etengabe,...
Hiztegi bete behar
Eragozpenik eza, traba gabezia; besteren mendeko ez denaren egoera; espetxean edo atxiloturik ez dagoenaren egoera; zapalkuntzarik eza; gizabanakoen oinarrizko eskubidea. Hauek guztiak askatasun hitzari dagozkion adierak dira, bost adiera guztira. Irakurtzean, guztiak ezagunak bezain arrotzak iruditu zaizkit. Alabaina, nahiz eta adierak irakurri eta horien xehetasunak ulertu, kontraesan horri esker konturatu naiz oraindik ere ez dudala...
Izar behatzaileak
Teleskopio arrain bat zebilen joan-etorrian. Batzuetan ahaztu egiten zait arrainontzi batek gordetzen duen ahalmen metaforikoa. Baita krudelkeria eta edertasuna nahasteko arrainontziek duten gaitasuna ere. Batzuetan ahaztu egiten dut txikia nintzeneko honako irudi hau: goizeko presak bultzatuta, eskolara joan aurretik, nire amaren mugimendu urduriak arrainontzia husten eta garbitzen zuen bitartean. Azkar, azkar, arrain madarikatua! Zergatik ez du...
‘Deus ex machina’
Azken asteotako hedabideetan gaurkotasunaren jakinaren gainean egoteko berrien irakurketaren giza ariketa errutinazkoan, albiste zein baino zein etsigarriagoak bata bestearen atzetik, halako batean, Anari eta Belakoren perlatxo honekin egin nuen topo; kasualitatea (edo ez) nola den, ia une berean ari zen gertatzen Loiukoa, alegia, Global Sumud flotillakoei Ertzaintzak egindako ongietorri beroarena. Deus ex machina? Ez da...
Pisua duten hitzak
Azken egunotan, hantabirus hitza agertzen hasi da komunikabideetako titularretan zein lagunarteko elkarrizketetan. Oraingoz, behintzat, ez dirudi gure egunerokoan eragin handirik izango duenik, baina nahikoa da hitza aipatzea gugan zerbait pizteko. Ez da alarma jakin bat sortzen, baizik eta antzeman daitekeen sentsazio bat; pandemiaren osteko oroitzapen bat, memoria kolektiboan oraindik ere gordea duguna. Agian gakoa ez...
Istorio amaigabea
Euskaraz bizi nahi dut leloa irakurri nuenetik eta, batez ere, bere esanahia ulertu nuenetik sartuta geratu zitzaidan gogoan. Otoitz baten gisa, buruan eta bihotzean daramat gordea. Modu koherentean saiatzen naiz bere esanahiaren araberako euskalduna izaten. Ez da batere erraza, baina ez da ezinezkoa. Ez da. Nafarroan euskaraz bizitzeko guneak egunero elikatu eta berriak sor ditzakegu,...
Lehen urratsa hitzarmenerako
Eman dute lehen pausoa: LAB, UGT eta CCOO sindikatuek aurreakordioa sinatu dute zahar etxeetako patronaleko enpresekin —Lares eta Anea—, arlo horretan ari diren langileentzako Nafarroako lehen hitzarmen kolektiboa lortzeko. Helburua da, oro har, zaintza lanetan ari direnen baldintzak hobetzea. ELAk, baina, aurreakordioa ez sinatzea erabaki du, testuak ez duelako jaso soldata KPIaren arabera eguneratzeko klausularik....

