Montejurran, karlisten mendi sakratuan, odola isuri zen gaur duela 50 urte, 1976ko maiatzaren 9an. Karlisten eta antifrankisten bilkura izan behar zuen hura tragedia bihurtu zen bat-batean. Mendiaren iparraldeko hegalean, Iratxeko monasterioaren inguruetan, gabardina luzea eta txapel gorria zeraman gizon batek tiro egin zion Aniano Jimenez santandertarrari (Espainia). Handik hiru egunera hil zen, ospitalean. Mendiaren tontorrean, berriz, ingurua lainopean zela, metrailadore...
Bihotza motelago taupaka
Lau letra soilik ditu buruan Elik: BAME. Medikua izateko prestatu behar duen azterketaren presio itogarria du gainean Jaso ikastolako ikasleek sortutako Taupaka obraren protagonistak. Apunteak, senideen espektatibak, atseden falta… taup-taup, taup-taup, taup-taup. Eliren bihotz taupadak azkartuz doaz. Lagunek agurtu egin dute liburutegian, eta zerbait hartzeko aukerarik duen galdetu. Betiko erantzuna eman die: «Medikua izan nahi badut, ikasi egin behar dut»....
Xenometer: mezu xenofoboak detektatzeko tresna
Kalean ez ezik, sare sozialetan ere arrazakeria dago. Sare sozialetan gaur egun mezu arrazistak eta xenofoboak zabaltzen dira, gero erabiltzaileen barruan errotzen diren irainak. Mezu horietako batzuk bildu dituzte zenbait ikerlarik Xenometer tresna erabiliz. Bat-batean mezu xenofoboak kuantifikatzeko aukera eskaintzen du tresnak, sare sozialetan dauden gorroto patroiak identifikatuz. Mezu arrazistak detektatzeko, adimen artifiziala baliatzen du tresna horrek, haien bilakaera mapa...
«Denok gustura egoteko moduko jaialdi bat antolatu nahi dugu»
Estaciones Sonoras jaialdiko udaberriko saioa eginen dute gaur eta bihar Cascanten. Luz Casal, Alcala Norte, Gregario de Luxe, Juventude, Carlos Ares eta bertze hainbat taldek parte hartuko dute. Herritik eta herritarrentzat prestatutako jaialdi bat dela nabarmendu du Saioa Sesma antolatzaileak (Iruñea, 1985). Lan eta lan aritu dira azken egunotan. Zer ekarriko du udaberriko jaialdiak? Aurten 13 urte beteko ditugu. Udaberriko aldia...
Metaforaz gaindi
Metafora, Euskaltzaindiaren Hiztegiaren arabera, hitz baten berezko adiera irudizko esanahi batera igaroaraztea da. Horretarako, esanahien arteko konparazio zuzena ekidite aldera, beharrezkoa da ideien arteko antzekotasunen bat edota lotura intuitiboren bat adieraztea. Dirudien baino errazagoa da metaforak erabiltzea; areago gure egunerokoan, metaforaz inguraturik bizi baikara. Metaforek goitik behera eta kanpotik barrura zeharkatzen gaituzte: horiei esker lortzen dugu sentitzen duguna doi-doi adieraztea, hitzak...
«Txiki-txikitatik gaurdaino festetan bizi izan ditudanetatik tiraka osatu dut kartela»
Guztiak kabiarazi badaitezke, zertan aukeratu? Kartela diseinatzen hasitakoan, halako burutazioren bat piztuko zitzaion Marta Garatea Almagrori (Iruñea, 1995), nonbait, eta sentipen horrek, ahalik elementu gehien irudikatzeko bulkadak sorraraziko zion Kuadrilla izeneko afixa azkenean. Uztailaren 6tik 14ra Iruñean bizi daitezkeen dozenaka unetxoen arteko lagin zabal bat jaso du artistak, hasi txupinazoaren leherketarekin, eta Gaixoa ni kantarekin buka. Eta, tartean agerrarazi ditu, besteak beste, jotak, La Pamplonesaren...
ELAk Nafarroako zahar etxeetako hitzarmena sinatuko du, erosteko ahalmena bermatzen badu
LABek, CCOOk eta UGTk Nafarroako zahar etxeetako langileen lehen lan hitzarmenaren aurreakordioa sinatu zuten iragan astean. ELAk ez, itun kolektiboaren alde egonagatik, ez duelako bermatzen langileen erosteko ahalmena. Hala ere, langileei galdetuko ziela esan zuen ELAk. Aste honetan batzarrak egin ditu afiliatuekin eta ordezkariekin, eta iragan asteko jarrerari eustea erabaki dute: hitzarmenaren aurreakordioa sinatuko dute, soldatak KPI kontsumo prezioen indizearen...
Belateko tuneletan orain arte 33 milioi euro ordaindu dira
«Ez gaituzue kikilduko, ez gaituzue geraraziko». Nahiz eta eskuineko oposizioak irregulartasun susmoak zabaltzen saiatu, Oscar Txibite Nafarroako Gobernuko Lurralde Kohesioko kontseilariak azpimarratu du Belateko tunelaren obrek aurrera jarraitzen dutela. Honez gero, aurreikusitakoaren erdia inguru ordaindu da: martxora arte 33 milioi euro inguru. Gainera, 191 metro falta dira tunelaren bi aldeak lortzeko. Txibitek iradoki du sanferminetarako amaituko dela lanen lehen fasea; zulatzea,...
Nafarroako ikastolek kalera atera dituzte ikasmahaiak, Gimenoren «erabaki arbitrarioa» salatzeko
Behingoagatik, ikasleek kalean izan dute gaur eskola. Nafarroako ikastolek kalera atera dituzte ikasmahaiak, aulkiak eta liburuak, aldarrikatzeko ikastolak «herritik sortuak eta herriarentzat lanean» ari direla, eta Nafarroako Gobernuaren jokabidea kritikatzeko. Izan ere, Haur Hezkuntzako 14 ikasgelaren itunak ez berritzea erabaki du Hezkuntza Departamentuak, eta erabakiak bete-betean eraginen die ikastolei. Erlazionatuta Ikastolek salatu dute ikasgelak gutxitzeko erabakia «arbitrarioa» dela Jaiotza tasaren...
Steilasen aburuz, UPNren legea ez da ikasgelen arazoa konpontzeko bidea: «Mesede eginen dio pribatuari, publikoaren kaltetan»
Ikasgelen itxiera eragotzi nahi dute, baina ez horrela. Steilas sindikatuak uste du UPNk Nafarroako Parlamentuan aurkeztu duen lege proposamena ez dela bide egokia Gimenok iragarritako murrizketari aurre egiteko. Sindikatuko kideek protesta egin dute gaur Nafarroako Gobernuko egoitzaren parean, salatzeko proposamen horrek «kalte izugarria» eginen diola eskola publikoari, eta «sare pribatu eta itunpekoari soilik» eginen diola mesede. Steilaseko kide den Miren Ustarrozek...