Egun hauetan euskararen eta antzerkiaren arteko antzekotasunak ditut buruan bueltaka. Biek ala biek patu tragikoa dutela iruditzen zait. Antzerkiak isunak eta zigorrak jaso ditu historian zehar. Debekatuta ere egon da bolada luzeetan hainbat tokitan. Espainiako Erresuman, adibidez, XVII. eta XVIII. mendeetan, Gaztelako Kontseiluak eta Inkisizioak antzezlanak, dantzak eta saineteak debekatu eta zentsuratu egin zituzten etengabe, eduki lizuna edo politikoki arriskutsua...
Gorrotoaren aurka, hezkuntza
Azken urteetan gertatu den moduan, hasi dira ekainean NUP Nafarroako Unibertsitate Publikoaren udako ikastaroak, eta urteko lehen jardunaldian 50 pertsonatik gora batu dira NUPeko Sario eraikinean, Iruñean. Aurtengo lehen ikastaroa Gorroto diskurtsoak eta heziketa kritikoa izenekoa izan da. Jardunaldi horretan, besteak beste, gorroto diskurtsoen arrazoiak aipatu dituzte, diskurtso horiei erantzuteko moduen inguruan hausnartu dute, eta gorroto diskurtsoei aurre egiteko hezkuntzak...
Herra politikarako tresna denekoa
Gorroto Diskurtsoen Kontrako Nazioarteko Eguna izan zen atzo. Aurreiritziak betikotzeko balio dute estereotipoek, eta halakoak baliatzen eta elikatzen dituzte gorroto mezuek. Etorkinei dagokienez, migratzaile adingabeak kriminalizatzea izan da gisa horretako diskurtsoen helburuetako bat, eta hori gertatu da berriki Zizur Nagusian: hango udalak Nafarroako Voxen jarrera salatu du, eskuin muturreko alderdi horrek bideo bat zabaldu eta gero migratzaile adingabeak hartzeko Zizur Nagusiko zentroari buruz...
Arantzako osasun etxea itxi dute behin-behinean, radon gasaren heinagatik
Nafarroako Osasun Sailak behin-behinean itxi du Arantzako osasun etxea, radon gasaren neurketan agertutako hein altuagatik. Horren ondorioz, Igantzikora bideratu dituzte herritarrak. Arroketan eta lurrean dagoen uranioaren desegiteak askatzen duen gas naturala da radona. Ez du ez kolore, ez usain, ezta zaporerik ere; neurketen bidez baizik ezin daiteke detektatu. Eremu itxietan eta epe luzean hausnartuz gero, biriketako minbizia eragiteko arriskua egon...
Hizkuntza propioa, hizkuntza ofiziala eta magoaren xistera
Maisuak dira PSN eta Maria Txibite hizkera politikoa nahieran maneiatzen. Prestidigitadore eta bentrilokuo finak izanik, gai dira, hitzak ongi neurtuta, gauza bat iradoki eta oso bestelako bat esateko. Kea eta ispiluak. Euskarari dagokionez, hainbatetan adierazi diote atxikimendua, errespetua, eta, are, maitasuna; «altxor» eta «ondare» hitzak ibili dituzte ahotan; eta zertarako? Normalean, kontrako botoren bat justifikatzeko. Horrexegatik, lehendakariak esan duenean Foru Hobekuntza moldatu nahi duela euskarari «berezko hizkuntza» izaera...
Euskal preso politikorik eta erbesteraturik gabeko sanferminak aldarrikatu ditu Sare Herritarrak
Bestak ez dira beti umore ona, edo ez hori bakarrik, eta Iruñeko sanferminetan ere maiz ikusten da halakorik. Bada, alde ilunago horietako bati heldu dio gaur Sare Herritarrak, eta, «festaren magian murgiltzeko gogoz» agertu bada ere, kontu bat ekarri du gogora: «Oraindik ez gara helmugara iritsi». Izan ere, Sareren arabera, hara ailegatu ahal izateko euskal preso politikorik eta erbesteraturik gabeko...
Kontratazio mahaietako erabakimena sendotzeko aholkatu du Nafarroako Parlamentuak
Iragan astean amaitu zen ikerketa batzordea Nafarroako Parlamentuan, eta osoko bilkuran berriro ere ondorioak eta gomendioak bozkatu dituzte. Hamaika hilabetez bildutako informazio guztiak agerian utzi du ez dela ustelkeriarik egiaztatu baina administrazioaren jarduna nabarmen hobetu zitekeela, batik bat Belateko tunelen esleipen prozesuan. Horregatik, Nafarroako Parlamentuko gehiengoak aholkatu du kontratazio mahaien erabakimena eta funtzionamendua hobetu egin behar dela. [articles:2159392] Behin ikerketa batzordea...
1938an Ezkabako kartzelatik ihes egindako bertze bi lagunen gorpuzkiak identifikatu dituzte
Ihesaldi jendetsu bat egin zuten 1938an Ezkabako kartzelan (Nafarroa): 795 presok lortu zuten handik alde egitea. Alabaina, kanpoaldean dena ez zen hain ongi atera, eta preso anitz atxilo hartu zituzten bueltan; gero, jo eta bertan hil. 207 preso exekutatu zituzten orotara. Ordutik hona 50 lagunen baino gehiagoren gorpuzkiak aurkitu ahal izan dituzte, eta horietatik hamar identifikatu. Gaur, baina, Aranzadi Zientzia Elkarteak...
59 urteko emakume bat ito da Iruñean
59 urteko emakume bat hilda aurkitu dute gaur goizean Iruñeko Aranzadi udal instalazioetako igerileku batean. Emakumea bainatzen ari zen, eta ur azpian topatu dute 11:00 aldera. Sorosleek eta beste erabiltzaile batzuek atera dute uretatik. Suspertzen saiatu dira, baina emakumea hil egin da. Suhiltzaileen anbulantzia bat, osasun zerbitzuak eta udaltzainak ere bertaratu dira. Heriotzaren ondoren, Aranzadin zeuden erabiltzaileak aterarazi egin dituzte, eta instalazioak...
Hiru urteko kartzela zigorra ezarri diote Iruñeko gizon bati, bikotekidea bortxatzeagatik
Nafarroako Auzitegiak hiru urte, hilabete eta hamabost eguneko kartzela zigorra ezarri dio Iruñeko gizon bati, bere bikotekidea bortxatu eta tratu txarrak emateagatik. Ebazpenean zehaztu dutenez, akusazioak, defentsak eta fiskaltzak akordio bat erdietsi dute, eta bi aringarri aplikatu dizkiote gizonari: «Kaltea konpontzea» eta «buru nahasmendua izatea». 29 urteko gizonak bi aldiz bortxatu zuen bikotekidea, 2023ko irailean eta urrian. Delitu horrengatik, hiru...